Ο ήχος της σκιάς
Είναι ειρωνικό που στη σύγχρονη ανάπτυξη παιχνιδιών, ενώ τα χρήματα που ξοδεύονται για την απεικόνιση έχουν εκτοξευτεί, οι αισθητηριακές απαιτήσεις μας έχουν συρρικνωθεί. Ζούμε σε μια εποχή απαράμιλλης οπτικής πιστότητας. Μπορούμε να μετρήσουμε τις κλωστές στο πέτσινο μπουφάν ενός χαρακτήρα και να καταγράψουμε τον τρόπο που το φως αντανακλάται σε μια σταγόνα βροχής. Την ίδια στιγμή όμως, παρά τη δεξιότητα που επιδεικνύουν στον τομέα των γραφικών, τα περισσότερα σύγχρονα blockbusters αντιμετωπίζουν τον παίκτη σαν κουφό.
Είμαστε υποταγμένοι στη βασιλεία του «οπτικού βοηθήματος».
Ξεκίνησε σήμερα όποιον κορυφαίο action τίτλο θες και το πιθανότερο είναι πως θα δεις μια οθόνη γεμάτη εικονίδια, ενδείξεις προσανατολισμού και λαμπερές σιλουέττες που αποτυπώνουν τον εχθρό πίσω από τους συμπαγείς τίτλους. Θα μπορούσες να πεις πως πρόκειται για μια επιλογή στυλ, αλλά πρόκειται για μια παραδοχή αποτυχίας στον σχεδιασμό του περιβάλλοντος. Όταν ένας developer τοποθετεί ένα τεράστιο, κίτρινο waypoint στη μέση του οπτικού σου πεδίου, αυτό που σου λέει στην ουσία είναι ότι δεν μπορείς να περιπλανηθείς από μόνος σου στον κόσμο που έχει δημιουργήσει. Δεν είναι βέβαιος ότι η αρχιτεκτονική του μπορεί να σε καθοδηγήσει. Και το πιο σημαντικό, δεν είναι βέβαιος ότι ο ήχος μπορεί να σε πληροφορήσει.
Ανταλλάξαμε τη χωροταξική συνείδηση με δεδομένα που εμφανίζονται στην οθόνη.
Στα τέλη της δεκαετίας του ‘90, οι περιορισμοί στο hardware ανάγκασαν τους δημιουργούς να χρησιμοποιήσουν ένα διαφορετικό είδος μαστοριάς. Δεν μπορούσες να δεις τι υπήρχε πίσω από την επόμενη γωνία επειδή το draw distance ήταν μικρό ή επειδή η μηχανή φωτισμού ήταν στοιχειώδης. Οι developers έπρεπε να βρουν άλλους τρόπους για να μεταδώσουν σημαντικές πληροφορίες. Ο ήχος έγινε το βασικό όχημα της «κατάστασης». Σου έλεγε πού βρισκόσουν, τι ερχόταν προς το μέρος σου και πόσο είχες μπλέξει.
Σήμερα, αν ένας φρουρός σε πλησιάζει από πίσω, ένα κόκκινο βέλος εμφανίζεται συνήθως στο HUD για να σε κάνει να γυρίσεις από την άλλη. Είναι μια κλινική πληροφορία. Δεν έχει τον χαρακτήρα μιας βαριάς μπότας που πατά στις ξύλινες σανίδες του πατώματος ή του μεταλλικού ήχου ενός ξίφους που βγαίνει από το θηκάρι του. Με το να εξαρτώμαστε από αυτά τα οπτικά στοιχεία, γίναμε «κουφοί» στους κόσμους που ταξιδεύουμε. Δεν υπάρχει πλέον το βάρος της παρουσίας. Υπάρχει το βάρος των εικονιδίων. Ταξιδεύουμε στο UI, όχι στον κόσμο. Και για να καταλάβουμε αυτά που χάσαμε, πρέπει να επιστρέψουμε σε μια εποχή όπου τ’ αυτιά μας ήταν το μόνο πράγμα που μας κρατούσε ζωντανούς. Πρέπει να επιστρέψουμε στην City.
Το πρότυπο της Looking Glass
Όταν η Looking Glass Studios κυκλοφόρησε το Thief: The Dark Project το 1998, δεν μας πρόσφερε απλώς ένα καινούριο είδος παιχνιδιών. Μας πρόσφερε έναν καινούριο τρόπο να υπάρξουμε στο ψηφιακό περιβάλλον. Την ώρα που οι περισσότεροι developers πάσχιζαν να βρουν έναν τρόπο για να κάνουν το χρωματιστό φως να λειτουργήσει, ο Eric Brosius και η ομάδα του στη Looking Glass έχτιζε έναν εξομοιωτή όπου ο ήχος ήταν μια φυσική παρουσία.
Με την Dark Engine, ο ήχος δεν έπαιζε απλώς σε μια ένταση που ήταν ανάλογη της απόστασής σου από την πηγή του. Πολλαπλασιαζόταν. Έβαζε στην εξίσωση τη γεωμετρία της αρχιτεκτονικής. Αν ένας φρουρός σου φώναζε πίσω από μια κλειστή πόρτα, ο ήχος ταξίδευε μέσα από την πόρτα και διαχεόταν στον διάδρομο. Λειτουργούσε με τους κανόνες της Φυσικής.
Αυτό το πέτυχαν με ένα σύστημα από «room brushes», αόρατες εντάσεις ήχου που καθόριζαν τον τρόπο με τον οποίο ο ήχος μεταφερόταν από τη μια περιοχή στην άλλη. Τεχνολογική αυθεντία, αλλά και η ραχοκοκαλιά του gameplay.
Ο χαρακτήρας σου, ο Garrett, ήταν ένας κλέφτης που στήριζε την επιβίωσή του στη σιωπή. Κάθε επιφάνεια είχε ξεχωριστή ακουστική σφραγίδα. Όταν περπατούσες σε ένα χαλί ο ήχος ήταν ένας υπόκωφος ψίθυρος. Στις πέτρες ήταν οξύς και ρυθμικός. Στο μέταλλο ήταν θανατηφόρα ποινή. Αναγκάζοντας τον παίκτη να διαχειριστεί τους ήχους που προκαλούσε, η Looking Glass μετέτρεψε το απλό περπάτημα σε μια απόφαση υψηλού ρίσκου. Και δεν κοιτούσες κάποιο μετρητή για να δεις αν προκαλείς θόρυβο. Απλώς άκουγες.
Το μεγαλείο του Thief ήταν ο «ήχος των σκιών». Μπορούσες να κρυφτείς σε μια θεοσκότεινη γωνία και να «δεις» όλο το δωμάτιο με τ’ αυτιά σου. Ήξερες την ακριβή διαδρομή της περιπολίας ενός φρουρού από τον ρυθμό των βημάτων του και από τον τρόπο που άλλαζε το μουρμουρητό του καθώς μετακινούταν από μια ψηλοτάβανη αίθουσα από πέτρα σε ένα στενό διάδρομο από ξύλο. Δεν χρειαζόταν να μαντέψεις ποτέ. Η πληροφορία που έπαιρνες ήταν ακριβής, αξιόπιστη και δεν είχε απολύτως καμία σχέση με την όρασή σου. Όπως σημείωσε ο Eric Brosius σε ομιλίες για την ανάπτυξη του παιχνιδιού, η ομάδα του συνειδητοποίησε από νωρίς πως αν η AI μπορούσε να «ακούσει» τον παίκτη, τότε και ο παίκτης έπρεπε να μπορεί να ακούει τα πάντα. Αυτό δημιούργησε ένα επίπεδο ισοτιμίας ανάμεσα στον παίκτη και στον κόσμο, που σπάνια βλέπουμε σήμερα. Οι ήχοι του περιβάλλοντος πρόσφεραν μεν ένα επίπεδο ατμόσφαιρας, αλλά ταυτόχρονα ήταν και το ίδιο το interface.
Industrial κρουστά
Ενώ το Thief ήταν συνυφασμένο με την απουσία ήχου, οι πρώιμοι τιτάνες των first-person shooters ήταν συνυφασμένοι με την ενίσχυσή του. Το Quake και το Unreal όχι μόνο χρησιμοποιούσαν τον ήχο για να σε τρομάξουν, αλλά και για να χαρτογραφήσουν την αρένα.
Στα χαοτικά περιβάλλοντα του 1996, οι ήχοι του περιβάλλοντος λειτουργούσαν σαν ένα δεύτερο σύστημα προσανατολισμού. Πρόσφεραν μια σταθερή ροή τηλεμετρίας που σου έλεγε τι συνέβαινε ακριβώς στα δωμάτια που δεν μπορούσες να δεις. Η δουλειά του Trent Reznor στους ήχους του περιβάλλοντος του Quake είναι συχνό σημείο αναφοράς όταν μιλάμε για την industrial, υποβλητική ατμόσφαιρα, αλλά η λειτουργικότητά τους ως μηχανισμός ήταν πολύ πιο εντυπωσιακή. Κάθε αντικείμενο στο παιχνίδι είχε ένα ξεχωριστό προφίλ, μεγάλης ηχητικής αντίθεσης. Ο βαρύς, μεταλλικός «γδούπος» μιας πόρτας που έκλεινε ήταν κάτι παραπάνω από ένα ηχητικό εφέ. Ήταν μια ένδειξη. Και επειδή ο ήχος ήταν αλληλένδετος με τους κανόνες της Φυσικής που καθόριζαν τα αντικείμενα του παιχνιδιού, μπορούσες να ακούσεις μια πόρτα να ανοίγει στην άλλη πλευρά του δωματίου «E1M1» και να καταλάβεις, με μαθηματική ακρίβεια, ότι ένας άλλος παίκτης ή ένας grunt είχε μόλις μπει στο κτήριο.
Μιλάμε για «industrial κατασκοπεία». Το παιχνίδι χρησιμοποιούσε ένα ηχητικό πεδίο 360 μοιρών που, ακόμα και σε ένα απλό ζευγάρι στερεοφωνικών ηχείων, επέτρεπε εντυπωσιακή τριγωνομέτρηση. Σε ένα deathmatch υψηλής ποιότητας, ο ήχος ήταν το μόνο που είχε σημασία. Άκουγες τον ξεκάθαρο ήχο της περόνης μιας χειροβομβίδας που αναπηδούσε στο πάτωμα. Άκουγες το απότομο, ξέπνοο «uh!» του παίκτη που εκτελούσε ένα άλμα. Αυτοί οι ήχοι σε ενημέρωναν για το βάρος, την απόσταση και την κούραση του εχθρού.
Το Unreal έκανε το βήμα παραπάνω με την «Galaxy» sound engine, που δημιούργησε ο Carlo Vogelsang. Όπως καταγράφει με λεπτομέρεια σε ομιλίες της εποχής που υπάρχουν αρχειοθετημένες στο BeyondUnreal, η Galaxy επέτρεψε τη δημιουργία εκλεπτυσμένης χωροταξίας που στηριζόταν στο λογισμικό. Αυτό σημαίνει ότι στο Unreal, ένα ασανσέρ δεν αναπαρήγαγε απλώς τον «ήχο του ασανσέρ». Εξέπεμπε ένα βόμβο χαμηλής συχνότητας που άλλαζε τονικότητα με βάση την ταχύτητα και την κατεύθυνσή του. Ο παίκτης που γνώριζε τον χάρτη δεν χρειαζόταν να δει το ασανσέρ για να καταλάβει πως αυτό κατεβαίνει. Άκουγε την αλλαγή στην τονικότητα του μηχανισμού που το κινούσε.
Η υλική υπόσταση της ξύλινης σανίδας
Ο μετρητής ορατότητας είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι ένα μικρό πετράδι στη βάση της οθόνης σου, που αλλάζει χρώμα ή φωτεινότητα για να σου πει αν η AI μπορεί να σε δει. Η πληροφόρηση του ήχου είναι κάτι διαφορετικό. Είναι μια κυριολεκτική έννοια. Όταν η μπότα σου πατά στο μαρμάρινο πάτωμα ενός καθεδρικού ναού, ο ήχος δεν είναι αφηρημένος. Είναι μια υλική συνέπεια.
Στο Thief, το υλικό του πατώματος ήταν η πιο σημαντική παράμετρος ολόκληρου του παιχνιδιού. Η Looking Glass δεν τοποθέτησε απλώς ένα texture στα επίπεδα, αλλά συνέδεσε κάθε επιφάνεια με μια σειρά ηχητικών ιδιοτήτων. Το χαλί απορροφούσε τον ήχο. Το ξύλο αντηχούσε. Η πέτρα έδινε ένταση στον ήχο των βημάτων σου. Το μέταλλο προκαλούσε βόμβο. Αυτό δημιουργούσε μια περιβαλλοντική πληροφόρηση που κανένα εικονίδιο στο HUD δεν μπορούσε να αντικαταστήσει. Εσύ δεν αναζητούσες απλώς μια σκοτεινή γωνία για να κρυφτείς, αλλά ένα μονοπάτι που ήταν φτιαγμένο από υλικά που δεν προκαλούσαν θόρυβο.
Αυτή η υλική υπόσταση δημιουργεί ψυχολογικό βάρος. Σκέψου την πρώτη φορά που συνάντησες «χαλίκια» σε ένα stealth game. Σε οποιοδήποτε άλλο είδος παιχνιδιών, τα χαλίκια είναι απλώς μια επιφάνεια που προκαλεί θόρυβο. Σε ένα παιχνίδι που αντιμετωπίζει τον ήχο ως μηχανισμό, τα χαλίκια είναι μια παγίδα. Είναι μια σκόπιμη επιλογή στον σχεδιασμό, που τοποθετήθηκε εκεί για να κάνει μια συγκεκριμένη περιοχή πιο «θορυβώδη» και άρα πιο επικίνδυνη αν θες να τη διασχίσεις. Ο ήχος της πέτρας που συντρίβεται κάτω από το πέλμα σου, δημιουργεί μια άμεση και κρίσιμη πηγή πληροφόρησης. Σου λέει ότι κάνεις λάθος σε πραγματικό χρόνο.
Υπάρχει μια εντιμότητα σε όλο αυτό. Ένας μετρητής ορατότητας μπορεί να σου δώσει την αίσθηση ότι σε «κοροϊδεύει» ή ότι είναι «χαλασμένος», αν η AI σε εντοπίσει τη στιγμή που ο μετρητής λέει ότι είσαι κρυμμένος. Αλλά σπάνια μπορούμε να αμφισβητήσουμε την ακοή μας. Αν ακούσουμε έναν ισχυρό κρότο, ξέρουμε ότι έχουμε αποκαλύψει τη θέση μας. Αυτή η εξάρτηση από τον ήχο των υλικών αλλάζει και τον τρόπο που κινείται ο παίκτης. Παύεις να τρέχεις. Αρχίζεις να «μετράς» τις κινήσεις σου, κάνοντας μερικά βήματα και σταματώντας για να ακούσεις τον ήχο τους να χάνεται. Γίνεσαι μέρος του ηχητικού περιβάλλοντος.
Η αναγέννηση της τεχνολογίας
Αν θέλουμε να καταλάβουμε για ποιο λόγο ο ήχος ως μηχανισμός βρέθηκε στο απόγειό του στα τέλη της δεκαετίας του ‘90, πρέπει να μιλήσουμε για τεχνολογία. Για ένα σύντομο, σπουδαίο χρονικό διάστημα, ο ήχος δεν ήταν λογισμικό που διαχειριζόταν ο επεξεργαστής. Ήταν μια προτεραιότητα στο hardware. Μιλάμε για την εποχή της ξεχωριστής κάρτας ήχου. Οι δύο βασικοί παίκτες ήταν η Aureal Semiconductor με την τεχνολογία A3D και η Creative Labs με την EAX (Environmental Audio Extensions). Η A3D 2.0 της Aureal ήταν η κορυφή. Ενώ η EAX της Creative ήταν ουσιαστικά μια εξειδικευμένη «μηχανή αντανάκλασης του ήχου», η A3D χρησιμοποιούσε μια διαδικασία που ονομαζόταν «wavetracing». Χρησιμοποιούσε τη γεωμετρία του παιχνιδιού για να υπολογίσει τη διαδρομή του ήχου. Αν στεκόσουν σε έναν διάδρομο στο Half-Life, η μηχανή αντανακλούσε τον ήχο στους τοίχους και γύρω από τις γωνίες σε πραγματικό χρόνο. Και ταυτόχρονα λάβαινε υπόψη της τα συγκεκριμένα υλικά και τις γωνίες του χώρου.
Η A3D 2.0 της Aureal ήταν στην ουσία το ray-tracing του ήχου είκοσι χρόνια πριν αρχίσει η βιομηχανία να παθιάζεται με τις ακτίνες φωτός. Αυτή η ακρίβεια, που στηριζόταν στο hardware, άλλαζε ριζικά τον τρόπο κατασκευής των επιπέδων από τους developers. Όταν γνώριζαν ότι ο παίκτης είχε μια κάρτα ήχου A3D, μπορούσαν να σχεδιάσουν γρίφους ή stealth σημεία που στηρίζονταν στον ήχο.
Λίγο αργότερα, βρεθήκαμε στον «Μεσαίωνα». Με μια κίνηση που ακόμα προκαλεί εκνευρισμό, η Creative Labs εξαγόρασε την Aureal μετά από μια παρατεταμένη νομική διαμάχη το 2000. Όχι πολύ μετά, η Microsoft κυκλοφόρησε τα Windows Vista, που άλλαξαν ριζικά τον τρόπο που το λειτουργικό σύστημα διαχειριζόταν τους drivers του ήχου. Το hardware επίπεδο του DirectSound3D αφαιρέθηκε. Με μία και μόνη κίνηση, ο ήχος που στηριζόταν στο hardware πέθανε. Ξαφνικά, η επεξεργασία του ήχου έγινε δουλειά της CPU. Και επειδή οι developers δεν ήθελαν να ξοδεύουν υπολογιστική ισχύ για κάτι «αόρατο», η ποιότητα του ήχου καταβαραθρώθηκε. Περάσαμε από την «όραση μέσω των αυτιών» στο να κοιτάμε ένα κόκκινο βέλος στο HUD.
Η ψυχολογική επίδραση
Ο σχεδιασμός ήχου δεν έχει σχέση μόνο με τον χωροταξικό προσανατολισμό. Έχει σχέση και με την επιρροή στην εσωτερική κατάσταση του παίκτη. Ενώ το Thief χρησιμοποιούσε τον ήχο για να σε πληροφορήσει για τις κινήσεις σου, το System Shock 2 (1999) τον χρησιμοποιούσε για να διαβάλει την αυτοπεποίθησή σου.
Στο System Shock 2 ο ήχος σχεδιάστηκε για να είναι παρεμβατικός. Οι «Hybrid» εχθροί δεν γρύλιζαν απλώς. Μιλούσαν. Σέρνονταν στους σκοτεινούς διαδρόμους φωνάζοντας «Run!» ή «I’m sorry!», προκαλώντας μια παραμορφωμένη κακοφωνία. Ήταν ένα μάθημα για το πώς μπορείς να επηρεάσεις κάποιον ψυχολογικά. Ο ήχος σου έλεγε δύο πράγματα ταυτόχρονα. Μηχανιστικά, σου αποκάλυπτε τη θέση του αντίπαλου. Ψυχολογικά, σου προκαλούσε μια αίσθηση απέχθειας που σε έκανε να διστάζεις.
Ο όρος «audio bark» είναι κλασσικός πλέον για τη βιομηχανία, αλλά τότε ήταν μια αποκάλυψη για τον ρόλο της AI. Σε μια ομιλία για την ιστορία της Looking Glass στη GDC του 2017, διάφορα στελέχη τόνισαν ότι η AI ήταν χτισμένη γύρω από «αισθητηριακά όρια». Ο εχθρός δεν πήγαινε από το σημείο της «αδιαφορίας» στην «επίθεση». Είχε ενδιάμεσες καταστάσεις καχυποψίας.
Οι ηχητικές ενδείξεις ήταν ο μόνος τρόπος για να ξεχωρίσεις αυτές τις καταστάσεις. Έτσι είχες στη διάθεσή σου μια πληροφόρηση για το μέγεθος της έντασης (όταν άκουγες την απειλή) και τη χαλάρωση (όταν η απειλή απομακρυνόταν). Αυτή είναι η «ψυχή του ήχου». Είναι η παρουσία ενός πλάσματος που ο παίκτης δεν έχει δει ακόμα, αλλά μπορεί να καταλάβει. Όταν ο ήχος είναι συνεχής και σε πληροφορεί, ο κόσμος δίνει την αίσθηση της αυτονομίας. Δίνει την αίσθηση ότι συμβαίνουν πράγματα, είτε βρίσκεσαι εκεί για να τα δεις είτε όχι.
Η σύγχρονη εξαίρεση
Αν θες να βρεις το DNA της φιλοσοφίας της Looking Glass στη σύγχρονη εποχή, πρέπει να ψάξεις σε έναν βάλτο της Louisiana. Το Hunt: Showdown είναι ίσως το μόνο γνωστό παιχνίδι την τελευταία δεκαετία, που αντιμετωπίζει τον ήχο με τον ίδιο σεβασμό που τον αντιμετώπιζαν οι τίτλοι του 1998. Στο Hunt, κάθε ενέργεια που κάνεις δημιουργεί έναν «ηχητικό παλμό» στον κόσμο.
Σε αυτό το παιχνίδι δεν περπατάς απλώς. Περιφέρεσαι σε ένα ναρκοπέδιο ηχητικών παγίδων. Τα σπασμένα γυαλιά θρυμματίζονται κάτω από τα πόδια σου. Οι αλυσίδες που κρέμονται κροταλίζουν. Τα σκυλιά στα κλουβιά γαυγίζουν. Και όλοι αυτοί οι ήχοι δεν δημιουργούν απλώς ατμόσφαιρα. Είναι μηχανισμοί που πληροφορούν όταν κάνεις λάθος. Το παιχνίδι χρησιμοποιεί ένα εξειδικευμένο σύστημα ήχου με μια λειτουργία που ονομάζεται Head-Related Transfer Functions (HRTF) για να εξομοιώσει τον τρόπο με τον οποίο τα ηχητικά κύματα αλληλοεπιδρούν με το ανθρώπινο σώμα και με το κεφάλι.
Αυτή η επιλογή στον σχεδιασμό αναγκάζει τον παίκτη να βάλει μπροστά την «ακουστική αντίληψη». Στο Hunt, δεν υπάρχουν κόκκινες κουκίδες σε ένα mini-map για να δεις από ποιο σημείο ακούστηκε ένας πυροβολισμός. Πρέπει να αναγνωρίσεις τον χαρακτηριστικό ήχο του όπλου. Ένας βετεράνος παίκτης μπορεί να καταλάβει την απόσταση και τον τύπο του όπλου που εκπυρσοκρότησε, με βάση τον ήχο που άκουσε. Η Crytek πήρε μεγάλο ρίσκο κάνοντας τον ήχο τόσο σημαντικό. Αλλά είναι η απόδειξη ότι ο «ήχος της σκιάς» της δεκαετίας του ‘90 δεν ήταν κάποιος περιορισμός εκείνης της περιόδου, αλλά ένας ανώτερος τρόπος για να σχεδιάσεις τον κόσμο.
Εκεί που η λογική αποτυγχάνει
Αφού έχουμε την τεχνολογία για να δημιουργήσουμε αυτά τα περίτεχνα ηχητικά περιβάλλοντα, γιατί το Hunt: Showdown είναι μια εξαίρεση; Η απάντηση είναι ένα μείγμα οικονομικού πραγματισμού και μιας ριζικής παρεξήγησης του όρου «προσβασιμότητα».
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, το επίκεντρο της βιομηχανίας μεταφέρθηξε από τα PC στις κονσόλες. Αυτή η αλλαγή μετέφερε τον παίκτη από το ηχητικό περιβάλλον «κοντινού πεδίου» (τα ακουστικά) στο περιβάλλον «μακρινού πεδίου» (τα ηχεία της τηλεόρασης). Ο περιβαλλοντικός ήχος υψηλής πιστότητας πολύ απλά δεν δουλεύει σωστά σε ένα ζευγάρι μικρών ηχείων τηλεόρασης που είναι στραμμένα προς τα κάτω. Οπότε, οι developers άρχισαν να σχεδιάζουν με βάση αυτήν την παράμετρο.
Όταν ο designer δεν μπορεί να εξασφαλίσει ότι ο παίκτης θα ακούσει μια κρίσιμη ηχητική πληροφορία, μεταφέρει αυτήν την πληροφορία στην οθόνη. Έτσι καταλήξαμε στο Objective Marker. Είναι ένας μηχανισμός ασφαλείας. Το πρόβλημα είναι πως μόλις παρουσιάζεις οπτικά το waypoint, ο ήχος γίνεται καλωπιστικός. Αν ένα χρυσό ίχνος σου δείχνει τη διαδρομή, δεν έχεις το κίνητρο να ακούσεις τον βρηχυθμό του καταρράκτη. Ανταλλάξαμε την πληροφόρηση του παίκτη με τη διευκόλυνση. Αυτό το θεωρούμε συχνά μια νίκη για την «προσβασιμότητα», όμως η πραγματική προσβασιμότητα σημαίνει πως υπάρχουν πολλοί τρόποι ερμηνείας των δεδομένων. Δεν αφαιρείς από τον κόσμο το αισθητηριακό του βάθος.
Το μέλλον της ενεργής ακοής
Βρισκόμαστε στο κατόφλι μιας δεύτερης τεχνολογικής αναγέννησης. Για δύο δεκαετίες σχεδόν, ο ήχος ήταν επίπεδος και προβλέψιμος. Καθώς προχωράμε όμως στο 2026, με την εμφάνιση του «Ray-Traced Audio» που στηρίζεται στο hardware και με τεχνολογίες όπως η Triton Acoustics της Microsoft, αρχίζουμε να ανακτούμε την περιπλοκότητα που χάσαμε.
Ο σύγχρονος ray-traced ήχος λειτουργεί όπως και η αντίστοιχη οπτική τεχνολογία. Αντί οι designers να επιλέγουν με το χέρι «ζώνες αντανάκλασης του ήχου», η μηχανή εκτοξεύει χιλιάδες εικονικές ακτίνες που αναπηδούν στη γεωμετρία. Το Project Triton της Microsoft έχει ήδη δείξει τι σημαίνει αυτό. Όπως αναλύθηκε με λεπτομέρεια στην ομιλία για το Project Triton στη GDC, αυτό επιτρέπει τη δημιουργία εφέ που μέχρι τώρα δεν μπορούσαμε να εφαρμόσουμε με ψεύτικους τρόπους, όπως η διαφορά του ήχου μιας συζήτησης μέσα από μια ρωγμή στον τοίχο σε σχέση με έναν συμπαγή τοίχο.
Στα επόμενα χρόνια, θα απομακρυνθούμε από το «οπτικό βοήθημα», επειδή ο ήχος θα γίνει ξανά αρκετά αξιόπιστος ώστε να αποτελέσει βασικό μηχανισμό ενός παιχνιδιού. Η υπολογιστική ισχύς δεν θα είναι πλέον εμπόδιο. Το εμπόδιο θα είναι η φιλοσοφία σχεδιασμού. Όμως, θα έχουμε τα εργαλεία για να φτιάξουμε παιχνίδια που θα απαιτούν από εμάς να ακούμε.
Κάλεσμα για σιωπή
Τελικά, πρέπει να αναρωτηθούμε τι θέλουμε από τους virtual κόσμους μας. Θέλουμε έναν κατάλογο από objectives που πρέπει να διαγράψουμε υπό την καθοδήγηση ενός βέλους, ή θέλουμε έναν χώρο που υπάρχει ανεξάρτητα από το βλέμμα μας;
Το μάθημα που πήραμε στα τέλη της δεκαετίας του ‘90, είναι ότι ο ήχος είναι το μόνο διαθέσιμο εργαλείο για να γεφυρώσουμε το χάσμα ανάμεσα στον παίκτη και στη μηχανή. Τα γραφικά είναι ένα παράθυρο από το οποίο κοιτάμε, αλλά ο ήχος είναι το περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Όταν ένας developer εμπιστεύεται τ’ αυτιά του παίκτη, του δείχνει τον απόλυτο σεβασμό. Αναγνωρίζει ότι ο παίκτης είναι ένας ευφυής μέτοχος, ικανός να ερμηνεύσει ανεπαίσθητα σημάδια και να διαχειριστεί την πολυπλοκότητα χωρίς να του φέρεται σαν να είναι τουρίστας.
Βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι. Η τεχνολογία του ray-traced ήχου είναι εδώ, αλλά η φιλοσοφία σχεδιασμού βρίσκεται ακόμα μερικά βήματα πιο πίσω. Πρέπει να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τον ήχο ως καλωπιστικό στοιχείο του post-production και να αρχίσουμε να τον βλέπουμε σαν ένα βασικό interface. Οι πιο αξιομνημόνευτες στιγμές στο gaming σπάνια είναι εκείνες που βλέπουμε σε ένα HUD. Είναι οι στιγμές που οι τρίχες στον σβέρκο μας σηκώνονται επειδή ακούσαμε ένα μεταλλικό «κλικ» σε ένα δωμάτιο που θεωρούσαμε άδειο.
Αν με άκουγε ποτέ η βιομηχανία θα της έλεγα κάτι απλό: απενεργοποιήστε τα εικονίδια. Εμπιστευτείτε τις ιδιότητες των υλικών στον κόσμο. Εμπιστευτείτε τη χωροταξική λογική της αρχιτεκτονικής του. Και το πιο σημαντικό, εμπιστευτείτε ότι ο άνθρωπος που κρατά το χειριστήριο ακούει. Αν συμβεί αυτό, μπορεί επιτέλους να φύγουμε από την εποχή του οπτικού βοηθήματος και να επιστρέψουμε σε έναν κόσμο που μοιάζει ζωντανός.
Η «City» βρίσκεται ακόμα εκεί και περιμένει στο σκοτάδι. Εμείς απλά πρέπει να κάνουμε λίγη παραπάνω ησυχία για να την ακούσουμε.