Good morning, Vault 13 (Part 4)
Ο Master δεν θέλει να σε αντιμετωπίσει.
Αυτή είναι η πρώτη στιγμή που δεν ταιριάζει με το υπόλοιπο παιχνίδι. Έχεις κατέβει στα υπόγεια του Cathedral, το αρχηγείο της αίρεσης Children of the Cathedral, έχεις ξεπεράσει τα συστήματα ασφαλείας, εξαπάτησης και θεσμικής απειλής, και έχεις φτάσει επιτέλους μπροστά στο πλάσμα που σχηματίζει ένα μεταλλαγμένο στρατό για να απειλήσει κάθε οικισμό που έχεις επισκεφθεί και έχεις βοηθήσει. Οδηγείσαι σε αυτήν την αντιπαράθεση από την πρώτη στιγμή του παιχνιδιού. Τα όπλα σου είναι γεμάτα. Έχεις γεμίσει με stimpacks. Είσαι, σύμφωνα με την λογική κάθε RPG που κυκλοφόρησε ποτέ, έτοιμος για την αναμέτρηση με το τελικό boss.
Και ο Master θέλει απλά να μιλήσετε.
Δεν χρησιμοποιεί κάποια τακτική για να σε καθυστερήσει. Δεν το κάνει για να βγάλει ένα μονόλογο, επιτρέποντας στους φρουρούς του να σε περικυκλώσουν. Θέλει να συζητήσετε, ειλικρινά, φιλοσοφικά, με την σοβαρότητα ενός ανθρώπου που μελετά ένα πρόβλημα για δεκαετίες και που πιστεύει ότι βρήκε τη μία και μοναδική βιώσιμη λύση. Ο Master δεν είναι ένας εγκληματίας που γνωρίζει ότι είναι εγκληματίας. Είναι ένας ιδεαλιστής που έχει κάνει αποτρόπαιες πράξεις για να υπηρετήσει μια ιδέα, στην οποία κατέληξε με λογικά βήματα.
Σου ακούγεται γνωστό;
Το επιχείρημα που δεν μπορείς να αγνοήσεις
Το σχέδιο του Master είναι μια επιβεβλημένη μορφή εξέλιξης για την ανθρωπότητα. Δημιουργεί Super Mutants, ισχυρότερους, πιο ανθεκτικούς, με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από τους φυσιολογικούς ανθρώπους, εκθέτοντας τον κόσμο στο Forced Evolutionary Virus. Το όραμά του είναι ένας μετανθρώπινος πολιτισμός, ικανός να επιζήσει στις συνθήκες των ερημότοπων για πάντα, ένας πολιτισμός που έχει ξεπεράσει την εύθραυστη βιολογία που έκανε τον παλιό κόσμο τόσο ευάλωτο απέναντι στην καταστροφή. Πιστεύει, με τη σιγουριά κάποιου που εξέτασε προσεκτικά τα πειστήρια, ότι η κανονική ανθρωπότητα δεν είναι εξοπλισμένη για να ανακάμψει. Ότι το είδος πρέπει να αναβαθμιστεί, διαφορετικά θα χαθεί.
Δεν έχει κι απόλυτο άδικο στη διάγνωσή του. Οι ερημότοποι όντως δεν είναι βιώσιμοι. Οι οικισμοί που έχεις επισκεφθεί είναι ευάλωτοι, με ελάχιστους ως καθόλου πόρους, κατά πάσα πιθανότητα λίγα χρόνια πριν την κατάρρευσή τους. Οι παρατάξεις που μάχονται για την κυριαρχία εξαντλούν τα τελευταία απομεινάρια των προπολεμικών υποδομών χωρίς να τα αντικαθιστούν. Η ανθρωπότητα, στον κόσμο του Fallout, έχει την πορεία ενός ανθρώπου που αιμορραγεί αργά στο σημείο που στέκεται, χωρίς την πιθανότητα να εμφανιστεί κάποια βοήθεια.
Το λάθος του Master, αυτό που μπορεί να αποκαλύψει ο χαρακτήρας σου και που μπορεί να τον τσακίσει, είναι βιολογικό και όχι φιλοσοφικό. Οι Super Mutants δεν μπορούν να αναπαραχθούν. Η διαδικασία της αναγκαστικής εξέλιξης καταστρέφει την ικανότητά τους να κάνουν παιδιά. Η νέα ανθρωπότητα του Master δεν έχει μέλλον. Όλο το project του, το οποίο υπηρέτησε με πάθος και με τεράστιο κόστος εις βάρος των ανθρώπων, είναι ένας αφανισμός σε αργή κίνηση με μερικά πρόσθετα βήματα.
Αν ο χαρακτήρας σου έχει αρκετούς πόντους στο intelligence και στο science, μπορεί να του το αποδείξει. Μπορείς να κάτσεις απέναντι από τον αρχιτέκτονα των θηριωδιών και να αποδομήσεις το έργο της ζωής του. Κι όταν το κάνεις, όταν η απόδειξη εμφανιστεί μπροστά του κι εκείνος την επεξεργαστεί, ο Master δεν χάνει την ψυχραιμία του. Δεν σου επιτίθεται. Καταρρέει.
Ιδεολογικά, όχι σωματικά. Βλέπεις ένα πλάσμα πραγματικής ευφυΐας να αντιμετωπίζει το γεγονός ότι η σιγουριά του δεν ήταν δικαιολογημένη, ότι οι μέθοδοί του ήταν απάνθρωποι κι ότι ο στόχος του ήταν ανέφικτος εξαρχής. Και τότε εκείνος αυτοκτονεί, μαζί με όλους τους άλλους στο Cathedral, επειδή δεν έχει απομείνει τίποτα για να προστατέψει.
Έχεις κερδίσει την τελική αναμέτρηση με μια συζήτηση. Και η συζήτηση δεν είχε καμία σχέση με τις μεθόδους, αλλά με την ίδια την ιδεολογία. Το παιχνίδι σου λέει ότι οι πιο επικίνδυνοι άνθρωποι δεν είναι αυτοί που προβαίνουν σε απαίσιες πράξεις. Είναι εκείνοι που αποζητούν την πρόοδο και είναι απόλυτα σίγουροι για τον τρόπο με τον οποίο θα την κατακτήσουν.
Η μεταμόρφωση του Richard Grey
Ο Master ήταν ένας άνθρωπος που κάποτε ονομαζόταν Richard Grey, ένας ευφυής, ιδεαλιστής επιζώντας που έπεσε μέσα σε ένα δοχείο με το μεταλλαξιογόνο FEV και πέρασε πολλά χρόνια αγωνιώδους μεταμόρφωσης, με τη συνείδησή του να διευρύνεται και να κατακερματίζεται καθώς ο ιός άλλαζε την καλωδίωση του εγκεφάλου του. Μέχρι να εμφανιστεί ξανά στο προσκήνιο, είχε απορροφήσει τις αναμνήσεις και την προσωπικότητα όλων των ανθρώπων που είχαν πέσει στο ίδιο δοχείο. Δεν ήταν πλέον ένας και μόνο άνθρωπος. Ήταν μια επιτροπή τραυματισμένων συνειδήσεων που χρησιμοποιούσε ένα και μοναδικό, πανίσχυρο σώμα για να λειτουργήσει.
Αυτή η ιστορική πληροφορία, την οποία μαθαίνεις σε κομμάτια μέσα από τα logs και τις συζητήσεις στο παιχνίδι, δεν είναι τυχαία. Είναι η ιστορία της προέλευσης του Master που έχει μετατραπεί σε ένα προϊόν της αδιαφορίας του παλιού κόσμου, ένας άντρας που καταστράφηκε από ένα παρατημένο στρατιωτικό πείραμα, που πέρασε την περίοδο της θεραπείας του διαβάζοντας ό,τι μπόρεσε να βρει από την ιστορία του ανθρώπου και που κατέληξε, με λογικά βήματα, στο συμπέρασμα ότι η μοναδική ελπίδα της ανθρωπότητας ήταν να πάψουν τα μέλη της να είναι άνθρωποι.
Οι ομοιότητες με το Vault είναι ξεκάθαρες. Ο Richard Grey καταστράφηκε από έναν θεσμό που αντιμετώπιζε τους ανθρώπους ως πόρους. Αντέδρασε δημιουργώντας έναν θεσμό που αντιμετώπιζε τους ανθρώπους ως πόρους. Ο κύκλος είναι τέλειος, αποκρουστικός και το παιχνίδι τον παρουσιάζει χωρίς το παραμικρό σχόλιο, καθώς σε εμπιστεύεται να τον αναγνωρίσεις από μόνος σου.
Στις συνεντεύξεις του, ο Leonard Boyarsky έχει περιγράψει τον Master ως τον χαρακτήρα για τον οποίο νιώθει περισσότερο περήφανος, επειδή «δεν κάνει λάθος σε όλα και αυτό τον κάνει αληθινά τρομακτικό, με έναν τρόπο που οι κλασσικοί κακοί δεν καταφέρνουν τις περισσότερες φορές». Ο στόχος του ήταν να δημιουργήσει έναν τελικό αντίπαλο, η ήττα του οποίου θα ήταν εξίσου τραγωδία όσο και θρίαμβος. Κάποιον, η καταστροφή του οποίου είναι απαραίτητη και ταυτόχρονα, σε κάποιο βαθμό, αποτελεί απώλεια.
Και τα κατάφερε. Όταν σκοτώνεις τον Master, είτε μέσω της συζήτησης μαζί του, είτε σε μάχη, είτε καταστρέφοντας πρώτα τον μεταλλαγμένο στρατό του, δεν νιώθεις ότι κέρδισες κάτι. Νιώθεις σαν να έχασες ένα μέλος του σώματός σου. Αφαίρεσες κάτι απαίσιο και ταυτόχρονα κάτι που, σε έναν άλλο κόσμο, θα μπορούσε να σε οδηγήσει σε κάτι καλύτερο.
Το τέλος που δεν είναι τέλος
Εξοντώνεις τον Master. Καταστρέφεις την στρατιωτική βάση στην οποία κατασκευάζεται ο μεταλλαγμένος στρατός, με τη βοήθεια του LT, που όπως αποδεικνύεται έχει κάνει τη δική του έρευνα για την ίδια υπόθεση. Επιστρέφεις στο Vault 13 με το τσιπ του νερού και τη γνώση ότι η επιφάνεια είναι ασφαλής για να κατοικηθεί.
Και ο Overseer σε διώχνει.
Αυτή είναι η πραγματική κορύφωση του Fallout και προκύπτει ήσυχα, χωρίς κάποια μάχη, χωρίς δραματική μουσική, με μια συζήτηση που διαρκεί ενενήντα δευτερόλεπτα. Ο Overseer εξηγεί, με τη σιγουριά ενός ανθρώπου που έχει πάρει την απόφασή του, ότι δεν γίνεται να επιστρέψεις. Ότι έχεις δει πολλά. Ότι έχεις αλλάξει πολύ. Ότι η ισορροπία της κοινωνίας του Vault, η προσεκτική διαχείριση του πειθήνιου πληθυσμού που δεν γνώριζε ως τώρα κάποια εναλλακτική κατάσταση, δεν θα επιβιώσει αν έρθει σε επαφή με κάποιον που έζησε έξω από αυτό και επέστρεψε.
Έχει δίκιο. Δεν γίνεται να μην το παραδεχτείς. Η λογική του Overseer είναι ψυχρή, είναι θεσμική και σε αντιμετωπίζει ως έναν παράγοντα που πρέπει να διαχειριστεί και όχι ως έναν άνθρωπο που πρέπει να καλωσορίσει στο σπίτι του. Είναι επίσης, σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας του Vault, απόλυτα σωστή. Είσαι ένας μολυσματικός παράγοντας. Η παρουσία σου απειλεί το πείραμα.
Το παιχνίδι τελειώνει με τον χαρακτήρα σου να απομακρύνεται από την πόρτα του Vault και να κατευθύνεται προς τους ερημότοπους. Μόνος. Η φωνή του Ron Perlman επιστρέφει: «The Vault Dweller was never seen again». Η κάμερα απομακρύνεται. Η έρημος είναι αχανής, άδεια, η πόρτα κλείνει και όλα τελειώνουν.
Κανένας πανηγυρισμός. Καμία γιορτή. Ο ήρωας σώζει τον κόσμο και ο κόσμος, ο ελεγχόμενος, ιδρυματοποιημένος κόσμος που τον δημιούργησε, του γυρνά την πλάτη και κλείνει την πόρτα.
Αυτό ακριβώς έχτιζε το Fallout από την πρώτη στιγμή του. Ο εχθρός σου δεν ήταν ποτέ ο Master. Ο εχθρός σου ήταν η λογική του Vault, η λογική που αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως πόρους, που διαχειρίζεται τον πληθυσμό σε ελεγχόμενο περιβάλλον, που νομίζει ότι η συμμόρφωση είναι το ίδιο πράγμα με την ασφάλεια και που αποκαλεί αυτό το αποτέλεσμα «πολιτισμό». Ο Master ενσαρκώνει αυτήν την λογική σε μια τερατώδη μορφή. Ο Overseer την ενσαρκώνει σε μια γραφειοκρατική μορφή. Είναι το ίδιο και το αυτό με διαφορετικό περιτύλιγμα. Εξοντώνεις τον ένα και σε απορρίπτει ο άλλος, και το παιχνίδι σου δείχνει και τις δύο καταλήξεις με το ίδιο βάρος.
Το Vault δεν σου αξίζει, επειδή δεν σχεδιάστηκε για να δημιουργεί ήρωες. Σχεδιάστηκε για να δημιουργεί υποτελείς. Το γεγονός ότι δημιούργησε εσένα τελικά, κάποιον ικανό να βγει έξω, να επιζήσει από την αλήθεια του κόσμου και να επιστρέψει απαράλλακτος, είναι λειτουργικό λάθος. Και οι θεσμοί δεν προάγουν τα λειτουργικά λάθη. Τα εξοντώνουν.
Οι ερημότοποι είναι το μέρος στο οποίο ανήκεις πλέον. Και το παιχνίδι σε αφήνει με ένα ερώτημα, καθώς περπατάς στην έρημο. Άραγε αυτό είναι η τιμωρία σου ή η απελευθέρωσή σου;